Dul i muinín Dé
Tá an oiread sin taithí againn ar scéal an Fhógartha gur furasta talamh slán a dhéanamh de creideamh Mhuire. Is furasta dearmad a dhéanamh gur fhógair teachtaireacht Ghabriel athruithe móra do Mhuire . Níor thug sé aon ráthaíochtaí daonna do Mhuire; níor thairg sé bealach aitheanta ná slán chun cinn di. Chuir sé crua uirthi. D’éiligh gach rud faoin eachtra uathúil seo dul i muinín Dé: bhí sé deacair go leor cheana féin glacadh leis go raibh aingeal ag labhairt léi; bhí sé níos deacra fós a chreidiúint go bhféadfadh maighdean a bheith torrach, ach cé a shamhlódh go bhféadfadh aon bhean a bheith ina máthair Dé féin! Bhí Gabriel ag cuir samhail beagnach dochreidte roimpi. Níor stop Muire le smaoineamh ar dhóchúlacht an méid a bhí á fhógairt. Dá mba rud é go ndearna, is dócha go ndiúltódh sí a chreidiúint. Bhí fócas Mhuire ar Dhia. Chreid sí sách i gcumhacht agus i ngrá Dé chun glacadh leis an teachtaireacht a chuir Gabriel in iúl di. Thum sí go croíúil isteach in aigéan gan teorainn Dé agus dúirt sí: “Féach, mise banóglach an Tiarna; déantar liom de réir dʼfhocail.” (Lúcás 1:38).
Thomas Casey SJ, Smile of Joy: Mary of Nazareth
Léigh níos mó
Tá tart orainn bheith san áireamh
Taispeánann pictiúr cáiliúil an bhean Samárach ag féachaint isteach sa tobar agus ag feiceáil a híomhá féin agus íomhá Íosa. I ndoimhneacht tobair a saoil tá láithreacht Íosa.
I ndoimhneacht an tobair, nuair a bhíonn muid i ngrá, i bpian, i mbás, ag glacadh cinneadh, in áthas, aimsímid Dia. Tá Dia gar dúinn nuair a bhíonn muid gar dúinn féin, fiú amháin i náire agus i bpeaca. Tá tart orainn do bhrí na beatha, tart do mbeadh fhios aagainn go bhfuil grá iomlán dúinn, tart pobail agus comhluadair – agus cuireann Dia seo ar fad ar fáil dúinn.
Seo tairiscint Dé – is é an Spiorad Naomh an t-uisce beo. Tá tart orainn bheith san áireamh – ní raibh na deisceabail sa scéal seo ag iarraidh go labhródh Íosa le bean. Bhí an oiread sin de reiligiún an ama ag scaradh daoine. I ndoimhneacht an tobair, táimid uile cothrom.
Faighimid trócaire Dé sa tobar. De réir mar a théimid isteach i ndoimhneacht na paidreoireachta agus inár ndoimhneacht féin, bímid oscailte don trócaire. Féadfaimid coinníollacha a chur ar thrócaire Dé – ár bpeacaí a ainmniú, nó iad a áireamh. Ag bun an tobair tá uisce na trócaire.
Donal Neary SJ, Machnaimh Soiscéil do Dhomhnaigh na Bliana A
Léigh níos mó
Gráigh Mar a Ghránn Sé
Tá formhór na ndaoine ag cuardach sonais, ach má bhíonn an sonas mar an t-aon sprioc dár gcuardach, is minic a chailltear é. Tugann Íosa le fios go dtagann sonas dóibh siúd atá ag lorg rud éigin eile. Tagann sonas dóibh siúd atá ag iarraidh freastal ar dhaoine eile, nó, mar a dhearbhaíonn Íosa, is trí thabhairt a fhaighimid. Tugann gníomh Íosa agus é ag ní chosa a dheisceabal le fios nach bhfuil ár seirbhís do dhaoine eile le brath ar an gcaoi a mbaineann siad linn. Ag an Suipéar Deireanach, nigh Íosa cosa a dheisceabal go léir, lena n-áirítear Iúdás. Nigh Íosa cosa an té a d’éirigh amach ina choinne. Mar a dhearbhaíonn Íosa i Soiscéal Lúcás, ‘Má tá grá agaibh dóibh siúd a bhfuil grá acu daoibh, cén creidiúint atá agaibh as sin?’ Tugann Íosa léiriú ar chineál grá i bhfad níos féinfholmhaithe. Iarrann sé orainn maireachtáil ar an mbealach céanna agus tugann sé an Spiorad Naomh dúinn chun cabhrú linn grá a thabhairt mar a ghránn sé. Martin Hogan, Tá Briathar Dé Beo agus Gníomhach
Léigh níos mó
Gráigh Do Namhaid
Is furasta do roinnt daoine grá a thabhairt do namhaid. Tá daoine ann nach féidir leo maireachtáil gan namhaid. Foghlaimíonn siad conas beatha a fháil ón diúltachas. Is féidir leo daoine eile a chur i láthair mar dhaoine uafásacha nach bhfuil maitheas bhunúsach acu. Is minic gur saothar samhlaíochta iad seo, ach is gá iad chun a bhféinmheas agus a dtiomáint féin a choinneáil. Is breá leo láithreacht namhaid mar, gan ceann, bheadh orthu a gcroí agus a n-anam féin a chur san áireamh, agus tá sé seo ró-dheacair dóibh. Tugann namhaid údar maith do dhearcadh domhanda a chuireann isteach ar fholláine phearsanta.
D’fhulaing Íosa faoi dhaoine den sórt sin. Rinneadh namhaid de na daoine de chun freastal ar na daoine i gcumhacht. Go rabhamar cosanta ó dhaoine den sórt sin agus an damáiste a dhéanann siad. Is spás ró-bhog é an croí le cur amú ar dhiúltacht den sórt sin.
‘Dúirt Íosa, “A Athair, maith dóibh, óir níl a fhios acu cad atá á dhéanamh acu.” Agus roinn siad a chuid éadaí trí chrannchur a chaitheamh.’ (Lúcás 23:34)
Alan Hilliard, Dipping into Lent
Léigh níos mó
Is Comhpháirtíocht le Dia é an Tiontú
Bhí an Pápa Proinsias soiléir go n-iarrann an Charghas agus tiontú ar feadh an tsaoil ‘gach rud orainn’. Iarrann tiontú athrú intinne, croí agus fiú coirp, b’fhéidir fiú go gcaillfimid ár saol. Mar sin féin, bhí an Pápa Proinsias chomh soiléir céanna nach gcosnóidh tiontú sonas, nach gcaillfidh sé comhlíonadh daonna orainn. Braitheann sonas ar naofacht. Teastaíonn an leigheas agus an dóchas a chuireann naofacht ar fáil ó fhíor-shonas daonna; cuidíonn naofacht linn a bheith inár ndaoine iomlána. Ní rogha amháin i measc roghanna eile é gach rud a thairiscint, ach oscailt ár n-intinne, ár gcroíthe agus ár gcoirp don fhírinne, don ghrá agus don iomláine. Is é cuspóir an tiontaithe ná comhchuibheas le Dia agus le daoine eile. Is é an t-aithrí ná casadh i dtreo naofachta, filleadh chun ‘an sonas ar cruthaíodh sinn chuige’ a fháil. Is í naofacht príomhthréith an fhíor-shonas.
Kevin O’Gorman, Journeying in Joy and Gladness: Lent and Holy Week with Gaudete et Exsultate.
Léigh níos mó
Grá Gan Teorainn
Tugann an Dea-Aoire cuireadh dúinn scíth a ligean ar feadh tamaill i measc na féarach agus na sruthán sreabhach. Ba mhaith leis go scíthimis ina láthair – go gcothófaí, go neartófaí agus go n-athnuaímis sinn. San áit seo, d’fhéadfaimis casadh ó dhorn dúnta an séanadh, frustrachais agus suaite go lámh oscailte glactha, scíthe agus suaimhnis. Tar éis na scíthe, féadfar cuireadh a thabhairt dúinn siúl níos dlúithe leis, a bheith níos saoire, níos muiníní, agus níos fearr in ann muid féin a stiúradh ar chosáin ár saoil a bhíonn go minic doiléir. Is féidir linn an oiread sin a fhoghlaim ó eagna nua-aimseartha agus machnamhach chun saol a chaitheamh le saibhreas mór, agus nuair a bheidh gach rud ráite agus déanta, is féidir linn lúcháir a bheith againn go bhfuil grá gan teorainn againn.
Foghlaimíonn an iomarca againn conas ‘grá’ a thabhairt do bhuairt agus imní: deirimid gurb é sin bealach na hoibre agus an domhain. Is cosúil nach bhfuil aon phointe le cúig nóiméad ciúnais. Ach déanaimid teagmháil leis an ‘múinteoir istigh’ nuair a aimsímid am le bheith socair inár lá, rud a nascann sinn le síocháin agus cothromaíocht dhomhain. Tá sé ar fáil le tarraingt as agus muid ag maireachtáil sa nóiméad: ag caint le daoine, ag obair ar thascanna, ag siúl le gaoth úr ar ár n-aghaidh, fiú ag rith.
Gavin T. Murphy, Ag Pléascadh Amach i Moladh: Spioradáltacht & Sláinte Mheabhrach
Is bronntanas ó Dhia í an dóchas
Tagann ár ndóchas ón bhfíric go bhfuil Íosa beo, go bhfuil sé linn agus go bhfuil sé ar ár taobh. Dúirt an t-aingeal, ‘Ná bígí á lorg i measc na marbh.’ Ní thagann dóchas ón taobh istigh dínn féin. Is bronntanas ó Dhia é, le guí ar a shon agus le fáilte a chur roimhe le buíochas. Is é atá sa dóchas ná a bheith in ann ‘cromán a dhéanamh sa dorchadas’ agus a fhios a bheith againn nach bhfuilimid caillte. Is é an gairdín a thochailt, a chinntiú go bhfásfaidh plandaí na bliana seo chugainn. Is é an dóchas breathnú ar ár leanaí agus taitneamh a bhaint as an todhchaí atá sínte amach rompu cosúil le bronntanas ó Dhia. Is é an dóchas a bheith cinnte gur féidir leis an ngrá fás sa phósadh agus gur féidir leis an saol leanúint ar aghaidh agus forbairt inár gcroíthe fiú má imíonn an grá. Is é an dóchas a roinneann na daoine a thugann aire gan staonadh dá ngaolta, do na daoine nach dtugann suas ar an mac nó ar an iníon atá sa phríosún. Is féidir linn smaoineamh ar go leor dóchais eile sa saol.
Tá ár ndóchas cinnte mar gheall ar Íosa. Tá dóchas cinnte againn mar gur tógadh é ó bhás, agus mar go bhfuil sé linn gach lá. Tá dóchas cinnte againn mar gheall ar bhronntanas an chreidimh ionainn, agus is féidir linn a rá go lúcháireach, ‘Is sona sinn nach bhfaca ach a chreideann fós.’ Is féidir le meangadh gáire an Tiarna Íosa atá ag ardú aoibh gháire a chur ar ár n-aghaidh.
Donal Neary SJ, Teachtaire an Chroí Naofa , Bealtaine 2024
Go raibh grásta ann
‘Aurora Borealis, na Soilse Thuaidh,’ a dúirt Anne. ‘Nach iontach.’ Smaoinigh mé ar an gcaoi a bhféadfaí a háilleacht a chur in iúl i bhfocail. Ní raibh sin de dhíth uirthi. ‘Fág an draíocht liom,’ a dúirt sí. Chuir sí freagra mo mháthar i gcuimhne dom ar mo iarracht a mhíniú cén fáth a n-ardaíonn an planda paidireoireachta a dhuilleoga mar mholadh agus an oíche ag titim. ‘Tá sé ag guí,’ a dúirt sí. ‘Sin a dhóthain.’ Teachtaireachtaí maithe an bheirt acu, mar bhrúigh siad ar ais mé chuig foinse ár bhfreagara is fearr, eadhon, ionadh agus moladh. Agus ní chóir don iontach géilleadh d’aon fhoirmle focal. Seasann muid os comhair luí na gréine, mar shampla, agus deirimid, ‘Ah’, mar is nóiméad iontach é i ndáiríre. Agus, más gá dúinn focal a lorg, lig dó a bheith ‘grásta’! Déanta na fírinne, d’aimsigh Naomh Pól an focal sin mar a chomhghuaillí is fearr nuair a scríobh sé faoin Dea-Scéal, a bhí lán-ghrásta agus grástúil, tugtha go galánta agus ag piocadh sreanga an bhuíochais sna daoine a chuala é. Díreach mar a bhí i gcás Gerard Manley Hopkins, a dúirt nach bhféadfaí rúndiamhair an Ionchollú – an Dia atá i gcónaí lasmuigh dínn ag dul isteach inár sruth fola in Íosa – a laghdú go ‘cothromóid sa diagacht’, mar go bhfágann a hiontas ‘an intinn ag luascadh, socair ach ar crith’. Ag crith.
Mar sin féin, labhraímid faoi ‘athrú aeráide’ nó ‘téamh domhanda’ agus níl aon tuiscint againn ar a bhfuil i gceist againn, murar ghá dúinn siúl níos faide gach lá chun uisce a fháil, mura gcaillimid ár dteach, nó, mar fheirmeoir réinfhianna, go bhfacamar ár réinfhianna ag titim trí oighear tanaithe.
Hugh O’Donnell SDB, Teachtaire an Chroí Naofa , Meitheamh 2024
Ag Fanacht Ceangailte
Rud éigin le machnamh agus le guí faoi gach lá an tseachtain seo:
Ní rud dúchasach é an phaidreoireacht. Is rud é is féidir leat a fhoghlaim. Ar ámharaí an tsaoil, ní gá duit é a chumadh leat féin. Tá Críostaithe ag guí le dhá mhíle bliain. Tá go leor eolais forbartha. Más mian leat bealaí a aimsiú chun cabhrú leat guí, is maith an rud é ligean duit féin inspioráid a fháil uaidh sin.
Tá an oiread bealaí éagsúla paidreoireachta ann agus atá daoine ann. Is fearr le daoine áirithe paidreacha a dhéanamh le téacsanna, bíodh siad ón mBíobla nó ná bíodh. Is maith le daoine eile paidreacha a dhéanamh gan focail. Is féidir leat paidreacha a dhéanamh leat féin nó le daoine eile, in áit chiúin, iargúlta nó i lár ghnóthach na cathrach. Is maith le cuid acu paidreacha a dhéanamh ar feadh i bhfad. Do dhaoine eile, dá giorra is amhlaidh is fearr. Is bealach maith paidreoireachta é bealach a chabhraíonn leat, ag an nóiméad sin, maireachtáil níos ceangailte le Dia. Is féidir leis seo athrú le himeacht ama. An rud a chabhraíonn leat teacht ar Dhia inniu, b’fhéidir nach n-oibreoidh chomh maith amárach. Níl sé seo aisteach. Baineann sin le formhór shaol duine.
Nicolaas Sintobin SJ, An raibh Íosa ann i ndáiríre? agus 51 Ceist Eile
Léigh níos mó
An aibhleog dhearg
Tá scéal coitianta seanmóirí ann: stad ball de pharóiste áirithe, a bhíodh ag freastal ar an Aifreann go rialta roimhe sin, go tobann ag freastal. Tar éis cúpla seachtain, shocraigh an sagart cuairt a thabhairt air. Tráthnóna fuar a bhí ann, agus fuair an sagart an fear ina aonar sa bhaile, ina shuí os comhair tine ghuail lasrach.
Agus buille faoi thuairim á thabhairt aige faoi chúis chuairt an tsagairt, chuir an fear fáilte roimhe, threoraigh sé chuig cathaoir mhór in aice leis an teallach é agus d’fhan sé. Rinne an sagart é féin compordach ach níor dhúirt sé tada. Sa tost trom, shuigh sé síos agus d’fhéach sé ar an tine.
Tar éis cúpla nóiméad, thóg an sagart an tlú, thog sé píosa guail, a bhí ag dó go geal, go cúramach ón tine, agus chuir sé ar thaobh amháin den teallach é, leis féin. Ansin shuigh sé siar ina chathaoir, fós ina thost. D’fhéach an bheirt acu ar an ngual. De réir a chéile, laghdaigh lasair an ghuail, bhí lasadh gairid as aus ansin mhúch sé. Go gairid ina dhiadh sin bhí sé fuar agus marbh. D’éirigh an sagart arís, thog sé an gual fuar, marbh agus chuir sé ar ais i lár na tine é. Láithreach, thosaigh sé ag lonrú arís le solas agus teas na ngual dóite timpeall air.
Bhí an ceacht simplí. Ní féidir le cnapán guail amháin dó leis féin; tógann sé go leor cnapán guail chun tine nach múchfaidh a dhéanamh. Ní féidir le haon Chríostaí dó do Dhia ar feadh i bhfad gan tacaíocht leanúnach ón gcuid eile den Eaglais.
Paul O’Reilly SJ, Hope in all Things
Léigh níos mó