Bí Oscailte do Ghrásta Aithne ar Dhiadhacht agus Daonnacht Chríost
Is é Sliabh Thabor an áit inar chonaic Peadar, Séamas agus Eoin Íosa i ngile a ghlóire. Chonaic siad an diagacht a bhí i bhfolach ag an gcine daonna. Is é an lá seo breacadh chreideamh na n-aspal i cé hé Íosa, agus a shaol diaga. Ina dhaonnacht agus ina chéannacht iomlán, is é íomhá Dé é. D’aithin siad é mar gur aithin siad é mar fhear. Agus ansin chuala siad an guth a dúirt, ‘Seo mo mhac ionúin’ (Maitiú 17:5).
Labhair an guth sin roimhe sin – ag baisteadh Íosa. Ach ansin níor chuala ach Íosa é. Anois tá Íosa á nochtadh dá dheisceabail mar Mhac Dé. ‘Seo mo mhac ionúin’. Tá sé suimiúil cad a leanann. Deir Dia ansin, ‘éist leis’. Tá éisteacht le focal Dé ar cheann de na grásta is tábhachtaí atá ag Críostaí. Ag an Aifreann, umhlaímid d’áit an Bhriathair – is é Críost atá ag labhairt i léamh an Bhriathair – agus muid ag umhlÚ don arán agus don fhíon ar an altóir. I bhfocal agus sacraimint, tá Íosa ag labhairt agus i láthair san Eaglais.
Labhair Íosa faoin todhchaí freisin, ag cur in iúl do na haspail nach mbeadh meas ar an lá seo ach amháin nuair a éireodh sé ó mhairbh. Ansin thuigfidís brí iomlán an Chlaochlaithe agus d’fhéadfaidís ligean dóibh féin ar feadh tamaill smaoineamh ar cad a chiallódh ‘éirí ó mhairbh’.
Cuimhneodh Peadar, Séamas agus Eoin ar an lá seo go deo. Déanta na fírinne, scríobh Peadar faoi ina chéad litir. Is féidir linn muid féin a oscailt don ghrásta seo chun diadhacht agus daonnacht Chríost a aithint agus a chreidiúint go domhain inár gcroí go ndéanfar claochlú orainn lá éigin, ionas go mbeidh ár gcorp básmhar cosúil leis.
Donal Neary SJ, Teachtaire an Chroí Naofa , Lúnasa 2024
Léigh níos mó
Is é ár sprioc ná maireachtáil go hiomlán i láthair Dé
Nuair a bhíonn caidreamh maith againn le Dia, déanann an spiorad olc iarracht sinn a chur trína chéile trí imní, frustrachas, míshástacht agus brón a chur orainn. Níor cheart dúinn dul isteach ina pháirc imeartha trí dhul i ngleic leis an gcathú nó trí argóint a dhéanamh leis na smaointe nó na spreagthaí neamhchabhracha seo. Má dhéanaimid, is dócha go gcaillfimid an cath. Ina áit sin, ba cheart dúinn filleadh go socair i láthair Dé. Mar a deir Leabhar Eaxodus: ‘Troidfidh an Tiarna ar bhur son; níl le déanamh agaibh ach fanacht socair’ (Eaxodus 14:14).
Múineann sampla Mhuire dúinn go dtagann fíor-áthas ó bheith aontaithe le foinse gach fíor-áthais: Dia. Dá mhéad a bhímid ar aon le Dia, is ea is lú a chuireann imní, eagla agus pianta isteach orainn. Ní gá dúinn sinn féin a chosaint ar na hionraí seo, mar is í láithreacht Dé féin ár gcosaint. Fiú agus Muire ar talamh, bhí sé amhail is dá mbeadh sí ar neamh cheana féin, mar bhí sí go hiomlán i láthair Dé, i gcónaí ag adhradh an té a líon í le solas agus le lúcháir. Agus de réir mar a bhí a saol ag druidim chun deiridh, d’éirigh an solas a bhí i gcónaí ag lonrú ina croí níos déine agus níos déine. Tharraing sé í ar fad suas, amhail is dá mba mhian leis í a sciobadh ón talamh agus í a tharraingt suas san áit a raibh a spiorad ag ardú cheana féin, ionas go bhféadfadh sí a Magnificat álainn a chanadh i mbuíochas le Dia go deo na ndeor.
Thomas Casey SJ, Smile of Joy: Mary of Nazareth
Léigh níos mó
Machnamh – Breathnú Fada Grámhar ar an Réaltacht
Táimid ag faire amach do radharcanna Dé timpeall orainn, agus déanaimid iarracht an bheatha dhiaga a aimsiú i gcroílár na réaltachta. Níor fhág Iognáid aon riail mhionsonraithe faoi cé mhéad paidir ba chóir dá lucht leanúna a dhéanamh. Ina áit sin, d’iarr sé orainn Dia a choinneáil os comhair ár súl i gcónaí. Is machnamh i mbun gnímh é seo. Is ordú trom é, ach tá a fhios againn cad é mar atá sé rud éigin a dhéanamh, bíodh sé taitneamhach nó míthaitneamhach, agus duine eile inár n-intinn. Tháinig mé trasna ar imircigh ag obair i mianaigh diamant na hAfraice Theas. D’fhulaing siad uaireanta fada i ndoimhneacht na talún chun airgead a sheoladh abhaile chuig a dteaghlaigh.
Tá cur síos déanta ar machnamh mar ‘fhéachaint fhada ghrámhar ar an réaltacht’. Seo mar a fhéachann Dia ar ár ndomhan. Ansin ‘tosaíonn’ Dia agus déanann sé idirghabháil ar ár son. Sa chiall seo, is é Dia AN ‘machnamhach i mbun gnímh’. Mar sin atá Íosa, ar ndóigh. Guíonn sé, oibríonn sé, fulaingtíonn sé, ach i gcónaí i láthair a Athar. Tá croí géarchúiseach aige, agus is é sin an fáth gur féidir leis a rá, ‘Déanaim i gcónaí an rud is toil leis’ (Eoin 8:29). Mar a chompánaigh, déanaimid iarracht aithris a dhéanamh air. Ní timpiste é gur theastaigh ó na chéad Íosánaigh go mbeadh aithne orthu mar ‘compánaigh Íosa’.
Brian Grogan SJ, Finding God in All Things
Léigh níos mó
Eolaíocht, Túsphointe an Chreidimh
Tugann creideamh freagra ar cheisteanna ar nós: Cén fáth a bhfuilimid ann? Cad is brí leis an saol? Cén fáth go bhfuil rud éigin ann in ionad rud ar bith? Ní féidir leis an bhfisic núicléach, leis an gceimic ná leis an matamaitic na ceisteanna sin a fhreagairt. Ní hé sin a réimse. Is í an cheist atá an t-eolaí ag iarraidh a fhreagairt ná conas a oibríonn ár ndomhan. Le céadta bliain, cheap agus chreid daoine go bhféadfaidís an freagra ar an gceist sin a fháil sa Bhíobla. Níl ach cúpla céad bliain caite ó thosaigh Críostaithe ag díchumadh na gceisteanna seo, rud atá fós ar siúl.
Deir go leor daoine gur chreid siad mar pháistí, ach gur chaill siad a gcreideamh nuair a d’aimsigh siad an eolaíocht. Ceann de na cúiseanna leis seo ná go bhfuil eolas go leor daoine ar an gcreideamh teoranta don eolas a bhí acu air nuair a bhí siad ina bpáistí. Ní haon ionadh é go mbaintear an bonn den chreideamh sin de bharr an aghaidh a thabhairt ar smaointeoireacht eolaíoch. Do dhaoine eile, is é cleachtadh na heolaíochta go díreach atá mar phointe tosaigh ar chonair an chreidimh: Cé nó cad atá i mbun an chosmas thar a bheith álainn seo?
Nikolaas Sintobin SJ, Did Jesus Really Exist? And 51 other questions
Léigh níos mó
Tá Grásta Bronnta Orainn
Ina litreacha, is minic a labhraíonn Pól as mothú go bhfuil grásta mór faighte aige ó Dhia. Cé gur ‘níos lú ná an duine is lú de na naoimh uile’ (na daoine baistithe), tá ‘grásta speisialta’ tugtha dó. Is é an grásta a labhraíonn Pól faoi ná an Soiscéal, a nochtann rúndiamhair Chríost. Tá Pól go mór faoi thionchar ag ‘na doimhneachtaí a fheicim i rúndiamhair Chríost’. Tá sé an-eolach go bhfuil freagracht ag baint leis an ngrásta seo a cuireadh ar iontaoibh dó. Tá glaoch air chun bheith ina sheirbhíseach don tSoiscéal seo a cuireadh ar iontaoibh dó, atá freagrach as é a fhógairt dóibh siúd nár chuala riamh é, agus feiceann sé é féin mar ‘stiúrthóir’ a thug a mháistir go leor dó agus a chaithfidh anois a thaispeáint go bhfuil sé fiúntach an rud a cuireadh ar iontaoibh dó a bheith aige. Tá grásta faighte againn uile ar bhealaí éagsúla ón Tiarna. Tá baisteadh orainn i gCríost; tá sciar ina Spiorad tugtha dúinn; tá an Soiscéal curtha ar iontaoibh dúinn; is baill de chorp Chríost, an Eaglais, muid; glacaimid lena theacht mar arán na beatha san Eocairist; Táimid buailte ag a láithreacht thrócaireach i Sacraimint an Athmhuintearais. Cosúil le maoir iontaofa, tá go leor curtha i muinín againn ón Tiarna. Mar mhaoir ‘dílse agus críonna’, ní mór dúinn leanúint de bheith ag cur luach ar na ngrástaí iomadúla atá faighte againn ó Dhia agus maireachtáil de réir an méid atá curtha i muinín againn. Tá grásta tugtha dúinn ón Tiarna ionas gur féidir linn daoine eile a ghrástú leis an méid atá faighte againn.
Martin Hogan, The Word of God is Living and Active
Ag Dia amháin atá fios cad atá le teacht
Tá an gníomh domhanda reatha chun an Domhan a chosaint agus a athbhunú á spreagadh agus á chumasú ag Spiorad Dé, bronntóir na Beatha. ‘The Holy Ghost over the bent / World broods with warm breast and with ah! Bright wings’ (G. M. Hopkins). Níl an cine daonna ina aonar, ag snámh in aghaidh easa. Tá guthanna fáidhiúla ó gach taobh ag tacú lenár nóiméad stairiúil uathúil grásta agus dúshláin. Táimid ag fáil amach gur féidir leis an rud a bhfuil cuma caillte air agus cuma nach féidir a aisghabháil teacht chun beatha arís, mar a tharlaíonn le speicis atá á dtarrtháil ó dhíothú agus le balla mór glas crann a phlandáil trasna fásaigh na hAfraice. Tá eagna agus dinimic gan teorainn na cruinne, a mhúnlaigh rudaí go dtí seo, ar fáil dúinn: nílimid ar seachrán i leithlisiú cosmach ach tumtha i bhfarraige fuinnimh dhiaga thar gach tuiscint. Ní mór dúinn gach a bhfuil ar ár gcumas a dhéanamh, agus guí go domhain, agus a bheith sásta go leor a fhulaingt, agus a fhios againn go bhfuil cumhacht dhiaga ag obair ionainn chun cuspóirí Dé a chur i gcrích thar ár ndóchas agus ár mbrionglóidí (Eifisigh 3:20). Inár ngéarchéim dhomhanda, táimid inár finnéithe freisin ar fhás iontach, fiú má tá sé leochaileach, phobal an chine dhaonna. Tá daoine de gach creideamh agus gan aon chreideamh ag teacht le chéile sa chúis choiteann, agus comhlíonann sé seo mian bunúsach Dé, go mbeimis uile ar aon i gcomhchuibheas uilíoch (Eoin 17:11).
Maireann an conradh diaga leis an gcruthú go deo:
‘Nuair a bheidh an bogha sna néalta, féachfaidh mé air agus cuimhneoidh mé ar an gConradh síoraí atá idir Dia agus an uile dhúil bheo den uile fheoil dá bhfuil ar talamh.”
(Geineasas 9:16).
‘Nuair a chuireann tú do spiorad uait cruthaítear iad; agus athnuann tú aghaidh na talún. (Salm 104:30)
. Mar a deir an tEaspag Desmond Tutu, ‘Níl a fhios ag ach Dia cad atá i ndán duit anois!’
Brian Grogan SJ, Creation Walk: The Amazing Story of a Small Blue Planet
Paragraph
Ag taibhreamh Aisling Dé
Dúirt Naomh Iognáid gur féidir linn Dia a aimsiú inár mianta is doimhne. Is ráiteas suntasach é sin má chuireann muid i bhfeidhm é. D’fhéadfadh sé go dtabharfadh am a chaitheamh ag brionglóidí faoinár mianta is doimhne sinn isteach i spás naofa.
Seo smaoineamh suntasach eile. Dúirt cara an-chríonna tamall ó shin, má deirimid ‘Tá’ le Dia, go gcuirfidh Dia an ‘Tá’ sin i gcrích, fiú mura raibh pleanáilte againn sa saol nó mura mbraitheann muid in ann an rud atá á rá againn ‘Tá’ a dhéanamh. Is é sin le rá, is talamh thorthúil é ár ‘Tá’ ó sheasamh creidimh do Dhia a bheith ag obair dó. Smaoinigh ar ‘tá’ Mhuire don aingeal a thug ar Íosa teacht ar an saol.
Níl baint ar bith ag seo linn féin; níl baint ar bith aige linn féin rudaí a fháil. Tá sé i bhfad níos doimhne agus i bhfad níos mó brí dár saol féin agus do shaol na ndaoine mórthimpeall orainn. B’fhéidir nach bhfeicfimid muid féin ag ‘fáil’ aon rud ar chor ar bith i gciall an tsaoil. Déanaimid ailíniú simplí le Dia. Roinnimid Brionglóid Dé.
Agus é sin á chur le chéile, má shamhlaímid aisling Dé dár saol, má aimsímid ár mianta is doimhne, i bhfad níos faide ná mianta dromchlacha, agus má deirimid ‘Tá’ le Dia, is féidir linn aisling Dé dúinn féin agus dár ndomhan a fheiceáil ag teacht i gcrích. Sin Dea-Scéal anois!
Brendan McManus SJ and Jim Deeds, Emerging from the Mess
Léigh níos mó
B’fhéidir go mbeadh gá le hathchóiriú a dhéanamh ar ár saol
Tamall ó shin, agus mé ar dheireadh seachtaine saoire i Londain, shocraigh mé dul chuig ceann de na heaglaisí is fearr liom i Londain, St Martin in the Fields. Le blianta beaga anuas, tá spás ciúin, paidriúil faighte agam ann chun mo laethanta saoire a thosú. An mhaidin sin, agus mé ag dul isteach san eaglais, thuig mé nach mbeadh sé chomh ciúin sin. Ag tosach na heaglaise, bhí pianó mór mór. Ina shuí, nó, b’fhéidir, ar a ghlúine, bhí tiúnóir pianó ann. Bhí sé i mbun a chuid oibre, ag bualadh nóta amháin arís agus arís eile agus ag déanamh athruithe beaga bídeacha ar a airde de réir… bhuel, níl mé cinnte conas a d’oibrigh sé a dhraíocht!
Shuigh mé síos agus dhún mé mo shúile, agus rinne mé iarracht guí. Ach lean na nótaí, na nótaí ag teacht. Bhí sé deacair orm neamhaird a dhéanamh orthu ar mhaithe le mo ghuí.
Tar éis tamaill, fuair mé amach gur lig mé dom féin dul i bhfostú sna nótaí agus sna
hathruithe i dtuinairde nach raibh mé in ann a thuiscint ach go pointe áirithe. Tháinig na nótaí géara anuas
i dtuinairde. Chuaigh na cinn maola suas. Ba bhealach é domsa chun guí.
Sa phaidir sin, bhuail sé mé go bhfuil go leor bealaí ann gur féidir linn a bheith beagáinín as
tiúin inár saol. Tá réimsí ann atá cothrom, áit a mbraitheann muid go bhfuilimid síos, brónach, íseal nó gan fuinneamh. Tá réimsí inár saol ann freisin ina bhfuilimid géar, linn féin agus le daoine eile freisin. Ar an mbealach seo, is féidir linn a bheith as tiúin linn féin agus le daoine eile. B’fhéidir go mbeadh gá againn le tiúiniú ionas gur féidir linn maireachtáil go comhchuí linn féin, le daoine eile agus le plean Dé dúinn. Ba mhaith le Dia, trí urnaí, ceangal linn.
Brendan McManus SJ agus Jim Deeds, ag Teacht Chun Cinn as an Praiseach
Ceangaltáin Neamhordaithe
Is féidir leis na rudaí a thugann Ignatius ceanglaíochtaí neamhordaithe orthu an ceann is fearr a fháil orainn – bród, saint, eagla, foirfeachtachas, an fonn dosháraithe ar dhearbhú láithreach a ghintear ag na meáin shóisialta, ró-spreagadh, an t-ionchas go mbeidh muid ar fáil 24/7, teipeadh tuiscint gur maoir na cruthaithe sinn agus ní úinéir na cruthaitheachta, dúil i gcáil agus i stádas, siondróm an ‘Tá níos mó agam ná tusa’ agus na mealltaí eile go léir a tharraingíonn sinn ó Dhia, ó muid féin agus ó dhaoine eile, rud a fhágann sinn i riocht suaiteachta mothúchánach, sceitimíneach agus ídithe.
Ní de réir mo chuid maoine a chinntear mo luach mar dhuine. Ní shainíonn mo sheilbh ábhartha, mo ghnóthachtálacha acadúla, mo rath, m’ioncam ná mo iarmhéid bainc mo luach mar dhuine daonna luachmhar agus uathúil. Ní de réir a bhfuil lasmuigh díom féin a chinntear mo luach. Chuirfeadh an drochspiorad, namhaid mo nádúir dhaonna, ina luí orm a mhalairt. Táim i bhfad níos saibhre ná sin. Tá sé chomh héasca sin dul i bhfostú sna rudaí a cheapann muid a theastaíonn uainn agus a mhian linn, ach i solas fuar an lae feicimid na seachmallachtaí mar atá siad. Dlúthpháirtíocht lena chéile, seachas iomaíocht lena chéile, is ea smaoineamh Dé ar cad is brí leis an saol.
Jim Maher SJ, Pathways to a Decision with Ignatius of Loyola
Léigh níos mó
Is Comhpháirtithe Gníomhacha muid in Obair Dé
Rud éigin le machnamh agus le guí faoi gach lá an tseachtain seo:
D’fhéach siad anuas ó neamh – an tAthair, an Mac agus an Spiorad Naomh – le grá dá muintir. Chonaic siad fir agus mná de gach cine, dath, aois, creideamh, naofacht agus peacacht. Bhí a fhios acu go raibh cabhair ag teastáil don chine daonna agus d’fhan siad i bhfad sular tháinig an t-am ceart.
Briathar Dé, Mac Dé, a rugadh roimh gach aois, rinneadh duine againn de. Tá a fhios againn an chuid eile den scéal. Rinneadh duine inár measc de phearsan de chuid na Tríonóide, ionas go bhféadfaimis a bheith cosúil leo. Rugadh Íosa, Mac an Athar síoraí, cosúil linne, mhair sé agus fuair sé bás cosúil linne. Maraíodh go cruálach é agus ansin leagadh san uaigh é, tháinig an Spiorad beo ann, agus anois tá Spiorad Íosa agus an Athar beo i ngach duine againn ó bhaisteadh é.
Déantar ghnáthshaol de shaol na Tríonóide sa ghrá, sa chúram agus sa mhaithiúnas a chuirimid ar fáil dá chéile. Tá sé ann freisin sna bealaí ina ndéanaimid iarracht feabhas a chur ar shaol na mbocht, na ndaoine atá faoi dhúlagar agus na ndaoine atá imníoch. Tá sé ann freisin sa chaoi a ndéanaimid iarracht na ceachtanna is fearr faoin gcine daonna agus faoin gcreideamh a mhúineadh do ghlúin óg, agus rúndiamhair Dé a chur in aithne dóibh. Is comhpháirtithe gníomhacha muid in obair Dé, an Athar, an Mhic agus an Spioraid Naoimh ar domhan inniu.
Donal Neary SJ, Machnaimh Soiscéil do Dhomhnaigh na Bliana A
Léigh níos mó